Studiuesit kanë zbuluar njohuri të reja falë një koleksioni veglash të lashta "të bukura e funksionale" të përdorura nga kirurgët romakë rreth 2000 vjet më parë.
Një ekip në Universitetin e Exeter-it (UE) në Mbretërinë e Bashkuar përdori teknologjinë më të fundit të skanimit për të ekzaminuar gjashtë instrumentet mjekësore, të cilat përfshijnë një dorezë bisturie prej bronzi, dy sonda kirurgjikale, dy gjilpëra dhe një lugë. Këto hetime zbuluan dizajnin e ndërlikuar dhe mjeshtërinë e veglave, duke hedhur dritë mbi mënyrën se si ato mund të ishin përdorur nga mjekët romakë në Britaninë e lashtë.
Artefaktet u gjetën fillimisht rreth 125 vjet më parë në një vend përgjatë Walbrook, një lumë nëntokësor në Londër. Ky lumë dikur ishte mbi tokë dhe luajti një rol thelbësor në vendbanimin romak të Londiniumit, i cili përfundimisht evoluoi në qytet modern.
"Këto instrumente mjekësore ilustrojnë aspekte të praktikës mjekësore romake – jo vetëm ide dhe teori, por llojet e ndërhyrjeve në trupa që ndodhën në botën romake," Rebecca Flemming, një profesore e mendimit shkencor dhe teknologjik të Greqisë së lashtë, e cila ka studiuar mjetet, i tha Newsweek.
"Ato tregojnë se këto praktika ishin në të gjithë perandorinë - përafërsisht të njëjtat instrumente gjenden në Itali, Britani dhe Siri, për shembull - dhe se popullsia e Londiniumit kishte akses në furnizime të ngjashme mjekësore me qytete të tjera të vogla në Perandorinë Romake."
Flemming dhe kolegët hetuan objektet në Laboratorin Dixhital 3D (SHArD 3D) të Shkencës, Trashëgimisë dhe Arkeologjisë të Universitetit të Exeter-it duke përdorur një skaner CT. Kjo pjesë e pajisjes mund të zbulojë se çfarë shtrihet nën sipërfaqen e objekteve.
"Qëllimet këtu ishin të eksploronin zbatueshmërinë e përgjithshme dhe dobinë e teknikave të imazhit 3D për këto lloj instrumentesh - metali, me korrozion, të gjatë dhe të hollë, etj. - si dhe për të zbuluar më shumë rreth këtyre objekteve specifike, të cilat janë shumë të brishta dhe kështu duhet të trajtohen me kujdes, këto janë teknika të rëndësishme jo-invazive," tha Flemming.
"Teknologjitë e reja na lejojnë të hetojmë objektet e lashta në mënyra të reja dhe emocionuese, duke zbuluar shumë më tepër rreth dizajnit dhe prodhimit të tyre, aftësive dhe përdorimit të tyre," tha ajo në një deklaratë për shtyp.
Hulumtimi konfirmoi dhe zgjeroi dobinë e imazhit 3D për këto lloj objektesh, ndërsa zbuloi gjithashtu një numër detajesh "kyçe" që më parë ishin errësuar.
"Rrotullat e vogla - funksionale dhe dekorative - në dorezën e bisturisë janë më të dukshmet. Por disa nga detajet në dy instrumentet e ndryshme të gjilpërave janë gjithashtu intriguese. Për shembull, vrima dytësore në "gjilpërën" më komplekse, i cili mund të jetë i dizajnuar për një operacion specifik,” tha Flemming për Newsweek.
"Mund të shohësh vëmendjen e përkushtuar për punimin e zgavrës ku tehu i bisturisë së hekurit ishte futur fillimisht në dorezën e bronzit. Rrotullat e vogla janë të bukura dhe funksionale, duke e bërë më të lehtë zëvendësimin e tehut të konsumuar gjatë jetës së instrumentit," tha ajo në njoftimin për shtyp.
"Është vetëm bronzi që mbijeton tani, krahas teksteve mjekësore greke dhe romake që u referohen këtyre mjeteve dhe përshkruajnë llojet e ndërhyrjeve kirurgjikale në të cilat ata ishin përfshirë."
Sipas Flemming-ut, kirurgët romakë do të kenë përdorur bisturinë për operacione dhe procedura terapeutike, si gjakderdhja. Sondat, ndërkohë, ndoshta janë përdorur për të kryer hapa paraprakë para operacionit, si ekzaminimi i plagëve dhe frakturave dhe pastrimi i dyllit nga veshët. Luga ka të ngjarë të përdorej për të përzier medikamente dhe gjilpërat përdoreshin për të qepur fasha.
"Zbatimi më i gjerë i imazheve 3D në koleksionet e pasura të instrumenteve kirurgjikale romake (dhe greke) të lashta të mbajtura në muzetë në mbarë botën do të ketë pasur përfitime thelbësore për sa i përket vlerësimit më të madh të dizajnit dhe mjeshtërisë së përfshirë - se këto ishin objekte dhe praktika për të cilat iu kushtua shumë vëmendje në drejtim të përpjekjes për të optimizuar mjetet e përdorura," tha Flemming.
"Do të ishte gjithashtu e dobishme për sa i përket gjetjes së lidhjeve midis objekteve që u gjetën në vende të ndryshme në të gjithë Perandorinë Romake, duke parë tendencat dhe modelet, dhe në të vërtetë lidhjet midis objekteve tani në koleksionet e muzeve të largët."
© SYRI.net