Si të dalloni nëse keni çrregullim të gjumit gjë që as mjekët nuk e dinë?
Nëse jeni vazhdimisht të lodhur, edhe pas një gjumi në dukje të mirë nate, mund të keni simptoma të hipersomnisë idiopatike (IH), një gjendje e karakterizuar nga përgjumje e tepruar gjatë ditës. Ndryshe nga çrregullimet më të njohura të gjumit, IH shpesh nuk njihet nga mjekët dhe mund të ndikojë ndjeshëm në jetën e përditshme.
Shenjat e zakonshme të IH përfshijnë lodhje të vazhdueshme gjatë ditës, vështirësi në zgjimin edhe pas orëve të gjata të gjumit, mjegullim truri, dhimbje koke, konfuzion dhe përjetim të shkurtër "mikro-gjumi" ku kryeni aktivitete pa e kuptuar. Pavarësisht se bëjnë gjumë të mjaftueshëm gjatë natës, individët me IH mund të ndiejnë ende nevojën për dremitje gjatë ditës, ndonjëherë duke fjetur deri në 18 orë në ditë në raste të rënda.
Diagnostifikimi i IH-së mund të jetë i vështirë pasi shpesh ngatërrohet me gjendje të tjera si depresioni ose apnea e gjumit. Zakonisht diagnostikohet pasi përjashtohen mundësi të tjera, pasi nuk ka ndonjë shkak të njohur (prandaj edhe termi "idiopatik"). Testet në një laborator gjumi mund të ndihmojnë në konfirmimin e diagnozës duke vlerësuar cilësinë e gjumit dhe duke përjashtuar çrregullime të tjera.
Trajtimi për IH fokusohet në menaxhimin e simptomave dhe jo në trajtimin e shkakut themelor, pasi shkaku i saktë i IH-së mbetet i panjohur. Medikamente të tilla si psikostimuluesit ose ilaçet më të reja si modafinil mund të përshkruhen për të ndihmuar në përmirësimin e zgjimit, megjithëse ato mund të shoqërohen me efekte anësore. Ndryshimet e stilit të jetesës, si mbajtja e një orari të rregullt të gjumit dhe koha e duhur e vakteve, mund të rekomandohen gjithashtu nga specialistët e gjumit.
Të jetosh me IH mund të jetë sfiduese, pasi mund të ndikojë në aspekte të ndryshme të jetës, duke përfshirë punën dhe ndërveprimet sociale. Shumë individë me IH luftojnë për të ruajtur vendin e punës për shkak të lodhjes së vazhdueshme, e cila mund të çojë në ndjenja zhgënjimi dhe izolimi. Mbështetja nga profesionistët e kujdesit shëndetësor, si dhe grupet mbështetëse si ai i nisur nga Sarah Morgan, mund të jenë të paçmueshme për menaxhimin e gjendjes dhe përballimin e efekteve të saj.
Pavarësisht vështirësive që paraqet IH-ja, sipas ekspertëve ka shpresë për përmirësim me moshën. Ndonëse mund të mos ketë ende një kurë për IH-në, të kuptuarit dhe ndërgjegjësimi i gjendjes mund t'i ndihmojë individët si Sarah të lundrojnë në jetën e tyre të përditshme në mënyrë më efektive dhe të kërkojnë mbështetjen që u nevojitet.