Fakte për galaktikën Rruga e Qumështit
Galaktika Rruga e Qumështit është galaktika shtëpisë sonë në univers.
Është një spirale tipike me katër krahë të mëdhenj në diskun e saj, të paktën një degëzim dhe një krah të jashtëm të sapo zbuluar. Qendra galaktike, e cila ndodhet rreth 26,000 vite dritë nga Toka, përmban të paktën një vrimë të zezë supermasive (të quajtur Shigjetari A*), dhe përshkohet nga një shirit.
Rruga e Qumështit filloi të formohej rreth 12 miliardë vjet më parë dhe është pjesë e një grupi prej rreth 50 galaktikash të quajtur Grupi Lokal. Galaktika e Andromedës është pjesë e këtij grupi, siç janë edhe galaktika të shumta më të vogla, duke përfshirë Retë e Magelanit. Vetë Grupi Lokal është pjesë e një grumbullimi më të madh galaktikash të quajtur Supergrupi i galaktikave Virgo.
Fakte rreth Rrugës së Qumështit
• Rruga e Qumështit filloi si një seri rajonesh të dendura në universin e hershëm jo shumë kohë pas Shpërthimit të Madh. Yjet e parë që u formuan ishin në grupime globulare që ekzistojnë ende. Ata janë ndër yjet më të vjetër të formuar në rajonin e Rrugës së Qumështit.
• Rruga e Qumështit është rritur duke u bashkuar me galaktika të tjera me kalimin e kohës. Aktualisht po merr yje nga një galaktikë shumë e vogël e quajtur Xhuxhi Sferoidal i Shigjetarit, si edhe po gëlltit material nga Retë e Magelanit.
• Rruga e Qumështit lëviz nëpër hapësirë me një shpejtësi prej rreth 552 kilometra në sekondë në lidhje me rrezatimin e sfondit të mikrovalës kozmike.
• Bërthama qendrore e Rrugës së Qumështit përmban një vrimë të zezë supermasive. Zakonisht quhet Shigjetari A*. Ai përmban masën prej rreth 4.3 milionë diejsh.
• Yjet, gazi dhe pluhuri i Rrugës së Qumështit rrotullohen rreth qendrës me një shpejtësi prej rreth 220 kilometra në sekondë. Kjo normë konstante për të gjithë yjet në distanca të ndryshme nga bërthama nënkupton ekzistencën e një guaske të materies së errët që rrethon galaktikën tonë.
• Galaktika jonë do të përplaset me galaktikën e Andromedës në rreth 5 miliardë vjet. Disa astronomë i referohen dy galaktikave tona si një sistem binar spiralesh gjigante.